Türkiye’nin Çalışmayan Üç Mekanizması: Özür, İstifa, Şeffaflık!

Kanal D’de yayınlanan ‘Nasılsınız’ programında gene üniversite öğrencileri söz sahibiydi. ‘Türkiye’nin en büyük sorunu?’ teması kaçınılmaz olarak hâkimiyeti ele geçirmişti. Zira türlü müdahalelerle magazin beyinli, neredeyse karikatürize edilmiş bir eğitim sisteminin doğurduğu, ‘dünyanın sayılı ülkelerinden’ olmamızı sağlayan nicelik-li gençlik, niteliksizliğe atmıştır, atmaktadır adımlarını.

Tek ereği ‘bize armağan edilmiş kusursuz Cumhuriyet’i korumak olan, kollamak olan eğitim fabrikasının son mahsulleri neyse ki, artık biraz da ‘kendini arama’ yoluna girmiş medyanın dürtüklemeleriyle, düşünebilme yeteneğinin farkına varmış! Ama kafesten ıramış bir kuşun yön tayin edememesi gibi, amaçsız, hedefsiz kalmış ne yazık ki. Program sunucusu Tayfun Talipoğlu'nun açıklaması gecikmiyor: ‘Bizim zamanımızda böyle miydi; ooo, iki kelime söyleyebilir miydik biz! Siz gene şanslısınız. (Kelime kelime olmasa da anlatılanı karşılıyor sanırım.) Söz söyleme hakkı var artık ama ne söyleyeceğini pek de bilemiyor öğrencilerimiz; kuşun ‘uçmak bilmezliği’ gibi, bir o konuya konuyor, bir ötekine! Ve hiçbirinde de fazlaca duracak kadar cesaret edemiyor.

‘Türkiye’nin sorunu?’ sorusuna en çok ‘işsizlik’ yanıtı veriliyor. Sırayla eğitim, sağlık ve hatta küresel ısınma diye fikir birlikleri ediliyor. Öylesine temel, öylesine yüzeysel! Talipoğlu konuklarını ilgiyle dinliyor, dikkate alıyor; söylenenlere önem veriyor. Çekinmeden her konuda konuşuyor; konuşulmasını istiyor. Gerçekten ‘sorun olanlara’ değiniyor. Bir noktada, Türkiyede çalışmayan iki mekanizmanın varlığından söz ediyor; biri özür, öteki istifa! Esasında bu iki mekanizmayı da çalışamaz hale getiren ‘başka bir mekanizmanın çalışmazlığı’ var; Türkiye’nin, bu coğrafyada var olan herkesin hayatının her anına dâhil etmesi gereken bir kelime, bir yokluk. Şeffaflık!

Yönetim hakkını elde eden herkesin hesap vermeme gibi bir alışkanlığı oluyor. Dünden bugüne kimseden hesap sormayan bir ülke olduk biz. Savaşın, terörün faturasını çıkaramıyoruz örneğin; ordumuzu, harcadığı paraları kimse denetleyemiyor! Kimse ‘dur’ diyemiyor. (Bu noktada da Taraf gazetesine, gazetecilik anlayışına, duruşuna takdirler…) Devletin her kademesinde, örtülü ödeneklerle asıl hortumculuğu yapanların örtülerini kimse kaldıramıyor örneğin. Atamaların kimin elinden yapıldığını bir Allah biliyor. Hangi ülke yöneticileri ile neyin, neden, hangi ‘devlet stratejisi’ bağlamında görüşüldüğünü de…

Kıtalara yüzyıllarca hâkim olmuş; yönetmeyi bilmiş, dünya nüfusunun büyük bir kısmını bir hükümdarın emir ve istekleri doğrultusunda mutlu etmeyi bilmiş bir imparatorluğun nasıl olup da bütün dünyanın nefret ettiği, hedef haline getirdiği bir varlık olduğunu hiç sorgulamadık örneğin! O noktadan öncesini irdeledik derslerimizde, tarih kitaplarımızda. Hep kazandığımız savaşları ezberledik. İsimlerini ve yıllarını… Bir mezarı olmayan şehitlerin Cumhuriyetini, nasıl oldu da o şehitlerin ailelerine karşı silahlandırdık! O Cumhuriyeti kimler, neden sancılarla, demokrasisiz bıraktı, ‘aman vermedi’ sormadık hiç kendimize. Tarihe, yakın tarihimize kara perdeler çekildi; kimse görmesin, kimse bilmesin istendi. Şeffaflık yitirildi. Kurşunlandık sesimiz çıkmadı, idam edildik sesimiz çıkmadı. Başbakanımızı idam sehpasına sürükleyebildik örneğin. Sürüldük, evlerimiz yakıldı, biz sustuk! ‘O’ ya da ‘Bu’ yaptı… Yapan değil, yapılan önemli idi ama… Sadece düşündüğü ve düşündüklerini ifade ettiği için öldü insanlarımız! Yazarlarımız evlerinden alınıp meçhullere gömüldüler. Sağ da, sol da öldü; birbirini öldürdü hatta; öldürtüldü! Şimdi gençlerin düşünürken yön tayin edememesi bundan işte; sağdan da korkuyor, soldan da; ikisi de sabıkalı! ‘Nebil Özgentürk’ demek geliyor içimden şimdi; ‘Türkiye’nin Hatıra Defteri’ni aralamak gençliğimize ve bilhassa kendi gençliğini çok çabuk unutmuş Büyük’lere! Hesap sormalıyız biz! İtaati seçen değil, seçilen eder! Gündemin en önemli başlığı olan duruşma sanırım geleceğimizi, demokrasimizi, özgürlüğümüzü belirleyecek en büyük şans, dönüm noktası. Devlet ‘özür dileme’yi başardı sonunda Engin ile. İstifa da edebilmeli gerektiğinde.

Şüphe yok ki, 21.yy ile ülkemiz artık iletişimin, medyanın gelişimi ile, ‘herkeslere’ ulaşır hale gelmesi ile somut adımlar, büyük adımlar atmıştır. Ancak hala ‘devlet meselesi’ diye niteleyebileceğimiz stratejilerden yoksun olarak, hedefsiz yol alıyoruz. Kendimize bir çizgi belirlemeli, ona göre, ‘OHAL’ ilan edeceğimize, seferberlikler ilan etmeliyiz. Yalnız afetlerde değil, refahın yüksek olduğu dönemlerde de, en azından istihdam adına elbirliği, söz birliği, gönül birliği etmeliyiz. Özgürlükler adına seferberlik etmeliyiz; Boğaziçi öğrencilerinin başörtülü bir arkadaşları için yaptıklarını tüm üniversite öğrencileri yapabilmeli üniversitelerde. Taraf’ın yatığı haberi ‘kartel medya’ da paylaşabilmeli. Bir şehit babasının Aktütün’de, ‘Çocuğum niye öldü?’ sorusunu sormalı her şehit yakını; ‘vatan sağ olsun’ demezden evvel!