“Ol demde sühan huzûra geldi
Kün emri gibi zuhûra geldi.”
Şeyh Galip

İletişim araçlarının hızla yaygınlaşıp geliştiği fakat gerçek bir iletişimin sağlanamadığı çağdayız. Söz yitimi evet, konuşup da bir türlü anlaşamadığımız. Sahih sözü bastırmak isteyenler hep oldu. İşte bu noktada edebiyatın, sanatın kuşatıcı gücü ile kapılar açılabilir. Hakikat ikliminden kaynağını alan söz(ler) bir vesile ile çıkar gelir aramıza. Yalçın kayaları yarıp da şırıl şırıl akan bir pınar misali.

Dergiler insan sıcaklığı taşır. Bir sohbete durmuş gibi. Kelimeler, cümle olma çabasında. Anlamı diri tutan, derinliği yakalayan, uzakları yakın eyleyen…Yoksa dayanılır gibi değil dışarısı. Gündelik telaşlar girdabından kurtulmak için bir imkân okumak, yazmak. Ve gün gelir de ‘haydi dostlar, birlikte yürüyelim’ denir. Dergiler, dergiler, edebiyatın atar damarı !..

Her dergi ile başlayan bir yolculuk… Nerede, ne zaman biter bu yolculuk bilinmez çoğu zaman. Sühan’ın ilk sayısı sunuş bölümünde yer alan şu cümleleri bir kez daha okudum: “Bir derginin vücut bulmasının yine bir insanın vücut bulması kadar pek çok zahiri sebepleri vardır. Ancak gerçek olan tek sebep; esbab perdesi altındaki “kün” emrinin tecellisidir. Bu noktadan sonra ise “varediliş” başkalarından ziyade yaratılmışın kendi meselesidir. Sühan’ın varlığının izahı da kısaca bu anlayış dahilindedir. Sühan’ın, “Varedilişi” yalnızca kendi meselesi olarak algılaması, dışa kapalı ve tamamen dıştan bağımsız, münzevi bir oluşum olduğu kanaatini beraberinde getirmemelidir. Sühan; hayatdar olmanın şuurundadır ve yeryüzünde, avucunda köz tutar gibi yaşamanın endişesindedir. Bizler; Sühan etrafında toplananlar olarak “söz”ün kutsiyetine inanmaktayız. Söz söylemenin beraberinde getirdiği yükümlüğün de farkındayız. “Söz”ün ince ve incinen bir ruhu olduğu kanaatindeyiz”.

Üç ayda bir çıkan Sühan, kendine özgü yayın çizgisi ile hemen karşılık buldu. Öncelikle nesir odaklı bir çıkıştı bu. Deneme türünde yazılmış edebî metinler ön planda idi. Bu yönüyle Sühan ‘düşünce’ odaklı bir çalışma oldu. Bir konu, bir kavram etrafında düşünme, anlama, çözümleme, anlatma çabası.

Sühan, özel sayılar ile yayınını sürdürdü. Her sayısı güzel bir hamle idi. Kapsamlı, özgün, okunaklı çalışmalar. Mesela “oyuncak, yenge, dede, istasyon” özel sayıları. Seçilen dosya konuları hayatın içinden ve bize dair. “Unuttuğunu hatırla, yitiğini ara” diyen bir ses vardı.

Her sayıda klasik edebiyatımızdan bir şiire yer verildi. Kadîm söz varlığımıza, köklere işaret açısından bunlar örnek metinlerdi. Günümüz şiirine dair metin hiç yayımlanmadı. Bu yayın çizgisi üzerinde özellikle durmak gerekir diye düşünüyorum.

Yüksek sesle dile getirilmedi ama dolaşımda olan günümüz şiirine dair bir mesaj verildiği anlaşılıyordu. Bu yaklaşımı, günümüzde yazılan şiirin sıhhati, sahihliği noktasında bir kez daha düşünmeye çağrı diye de okuyabiliriz.

Dergilerin de kaderi var. Günlerce süren koşuşturmalar, beklenen yazılar, gelen yazılar, gelmeyen yazılar, dizgi işleri, matbaa işleri, dağıtım işleri… Dergin mi var, derdin var. Nihayetinde gayret ile aşk ile umut ile çoğalan sayfalar. Sonrası sevinç, göz aydınlığı.

Cemil Meriç, “Bu Ülke” isimli eserinde dergiler hakkında şöyle der: “Kitap fazla ciddi, gazete fazla sorumsuz. Dergi, hür tefekkürün kalesi. Belki serseri ama taze ve sıcak bir tefekkür. Kitap, çok defa tek insanın eseri, tek düşüncenin yankısı; dergi bir zekâlar topluluğunun. Bir neslin vasiyetnamesidir dergi; vasiyetnamesi, daha doğrusu mesajı. Kapanan her dergi, kaybedilen bir savaş, hezimet veya intihar. Bizde hazin bir kaderi var dergilerin; çoğu bir mevsim yaşar, çiçekler gibi.”

Sarı sayfalarda hüzün kuşları… Bir döneme tanıklığın da işareti. Bir ateş etrafında söz harmanı, acıyı bal eyleyen. Hayırlara vesile olanlara, güzel eser bırakanlara ne mutlu !..

Sühan “Sivas” özel sayısının sunuş yazısındaki son paragraf şöyle idi: “18. sayı ile Sühan’ın yayın hayatına son vermeyi düşünmekteyiz. Son sayımızda görüşebilmek ve vedalaşabilmek ümidiyle…”

Sühan: Gök kubbede hoş bir seda. Dönüp tekrar tekrar okunacak. Ve hatırlanacak güzellikler, iyilikler. Selâm olsun !..

"Sühan" edebiyat dergisi, 18