Eşcar-ı bağ hırka-ı tecride girdiler
Bad-ı hazan çemende elaldı çınardan

Sistem ne kadar müşkülât çıkarsa da karşımıza, 21. asrın insanları olarak “Mevsimlerin Farkına Varmak” geleneğini sürdürüyoruz. Sabahın ilk saatlerinde uykulu gözlerle işlerine koşturan insanlar; sürmanşet gazete haberleri, Lotonun milyarlık ikramiyeleri, seçimler, seçim sonrası kemer sıkma endişesi neler varsa beynimizi fuzuli yere işgal eden saçmalıklar, hâlâ bir avuç toprak bulup fışkıran salkım söğütlerin, kavakların, kayısıların yüzlerinden yayılan hüznü okumamızı engelleyemiyor.

3 Kasım 1839 tarihi Gülhane meydanında Padişah Abdülmecit'in ve elçilerinin önünde Mustafa Reşit Paşa'nın okuduğu " Gülhane Hattı " ya da " Tanzimat Fermanı " Ortaçağ düzeninden koparak yeni bir " Islahat " döneminin, devletin bütün kurumlarının batıya göre temellendirilmesinin başlatılacağının ilan edildiği tarihtir.

Oysa bu fermanın altında yatan gerçek Osmanlı ülkesini siyasal ve ekonomik açıdan sömürge haline getirme planının yüzeysel görüntüsünden başka bir şey değildir. Başta İngiliz'ler olmak üzere batılıların politikalarını başarıyla sürdürmek, tam bir uydu ve kendilerine bağımlı kılmak için kültür kurumlarına da isteklerine uygun, yatkın bir biçim vermek üzere elden geleni esirgemediler.

Altı mayıs, saat yediye on var. Yenibosna sanayi caddesi üzerinde Sadettin kardeşimin muhasebe bürosunda bir işimiz var. Ben vasıl olduğumda daha gelen yoktu. Randevumuz yedide. Çevrede orta ve küçük ölçekli tekstil işletmeleri var. Bunların yanında cadde üzerinde otomobil bakım, tamir, lastik tamir atölyeleri mevcut.

Bir, iki ve üç, işte böyle… Çiçekler bir adım ileri, yüz buldu kuşlar adımlarının hesabı yok, çocuklar ilk adımlarını attı güneşe… Güzel bir gün anlayacağınız… Ben bile yerli yerinceyim, Feridun Düzağaç bile fazla gelmiyor hayata… ah aşk! Yamasını kasımında bırakmış kardeşim.

Dans bozuldu…

İki ileri bir geri demişti hayat... Cama çıktı mahallemizin annesi;

— Örgü mü örüyorsun? İki ters bir yüz mü dedin… Bari bir işe yara…

İstanbul, yitip giden değerler şehri. İstanbul, anılarda, kimilerimizin albümlerinde, siyah beyaz Yeşilçam yapıtlarında gizemlerini saklamış ve aramızdan çoktan ayrılmış şehir. İstanbul, Kapalıçarşıda Çukur Muhallebicisi, Eyüp sultan oyuncakçıları, Nuruosmaniye sebili artık birer anı oldular. Bunların yanında herkesin kendi hayatında, gençliğinde bir yerlere yerleştirdiğimiz ama bugün fotoğraflarda yerini almış sayısız anılar şehri. Pamuk helvacısı, macuncusu, yoğurtçusu şimdilerde belediyelerin ramazan şenliklerinde müzelik değerler olarak yaşatılan eski İstanbul hatıraları.

-İnandığım kadar varım.

İnandığı şeyleri kendi kendine saymaya başladı. Sonra tren giderken son kez baktı. Son bakışı boş kaldı. Telefonuna sarılmıştı aceleyle..kim bilir kimi merak etmişti? İnandığım kadar varım dedi tekrar. Hiç olmazsa yüreğime inanmalıyım. Bu sefer kandırmaz beni o…

Yırtık ve yamalı bir seccade… Gözlerim dalıp gidiyor mahrem dalgalara ve eziliyorum. Etrafımda bir koşuşturmaca bir telâşe… Beni kurtarmaya gelmişler, teşekkür ediyorum ve nazikçe reddediyorum.

Beynimin orta yerini yararak geçmiş bir kablo. Derin bir iz bırakmış olsa gerek, aynada dahi düzeltemiyorum. Uğraştırtacak baya beni lanet olası… Kan… Banyodaki çamaşır leğeni bir çırpıda getirip, beynimin yarılan yerine çaput basarak, kanları leğene süzüyorum. Baya kanamış, neyse salla diyorum ve işime devam ediyorum...

Derman arardım derdime derdim bana derman imiş
Bürhân arardım aslıma aslım bana bürhân imiş

“Osman bir deli oğlan henüz on beşinde…” Osman bir kenarda dursun yürek parçalayan hikayeleriyle. Mehtap beri gelsin. Mehtap, bir masum ve mahzun kızcağız. O da henüz on beşinde. Mehtap, gözleri sulusepken, yüreği bir minik serçe üşüyen, titreyen; ama mağrur; ama yalçın bir sabır. Mehtap bakıyor, Mehtap’ın baktığı yerde ne nesne ne kimse… Mehtap bir uçurumdan, bir uçurumun kenarından varsa bir başka uçurumun kenarına bakıyor… Bakışları, yürekleri yalan Yemen türküsünün ezgisi. Susuşları bir matem, susuşları bir yangın…

51.

Cengiz Aytmatov, Gün Uzar Asra Bedel isimli eserinde veriyor Mankurtların durumunu. Tüylerimiz diken diken oluyor, dehşete kapılıyoruz Jan-Juanların (Bu isim Çinlilerin verdiği, biz daha ziyade Avarlar olarak biliyoruz) yaptıkları karşısında. Olay kısaca şöyle: