Kıyâfe(t) kelimesi, Arapça olup "iz sürüp gitmek, takip etmek, peşi sıra gitmek" mânâsına gelen “kavf” kökünden gelir. Kelimenin Türkçede ve Farsçada ayrıca "kılık kıya­fet, elbise, şekil, görünüş" mânaları da vardır.

Bir kimsenin saç, göz, kulak, el, ayak v.s. gibi uzuvlarından ve dış görünüşünden onun ahlâk ve karakter husûsiyetlerini, diğer bir ifadeyle zâhirinden bâtinî vasıflarını tahmin ve tespit etmek olan ilme de kıyâfet ilmi; bu işi yapan yani insanın görünen dış özelliklerine bakarak görünmeyen iç özelliklerini anla­maya çalışan kimseye de “kâyif” veya “kıyâfet-şinâs” denilmiştir.

Türk Edebiyatından, bu mevzûda yazılan eserlere “Kıyâfet-nâme” adı verilmiştir. Bu umumi isim haricinde, hususî adlarla da anılan kıyâfet-nâmeler de kaleme alınmıştır. “Vesîletü’l-İrfan, Zübdetü’l-İrfan, Fenn-i kıyâfet” gibi.

Anadolu’nun birçok şehrinde farklı anlayışlara mensup çeşitli edebiyat dergileri var. Ortak özellikleri samimi ve bir insan sıcaklığında olmalarıdır. İktidar olma hırsından uzak, rekabete yanaşmayan, kendi yollarını kendileri çizen dergiler bunlar. Yayın politikaları ve oluşturduğu dosyalarla farklılıklarını belirginleştirebilen bu dergilerin en büyük gereksinimlerinin tanıtım ve reklam olduğunu düşünüyorum.

O sabahları Kocatepe'den gözetledim. Aynı kareye sığdırılmış yuhalamalar eşliğinde hûkümet çıkarken de gözlemiştim. Mavi beyaz yıldızlı bayrağın yanına vardığımda, direnerek ve dik durarak yardım istemenin böyle olmadığını anladım. Gelen neydi? Cenneti yaşarken dünyada, dünyası cehenneme çevrilen kardeşler için akan birkaç damla gözyaşı ve İHH hesabına yatırılmış birkaç lira. Gelen buydu, doğrusu elden gelen de serâpâ buğuydu.

***

Bir takım meseleler zaman içerisinde, bazen kasıtlı olarak insanların nazarında gerçek hüviyetlerinden uzaklaştırıldı. Ayet olsun, hadis olsun ya da kelamı kibar denilen Allah dostlarının sözleri olsun. Ya kıyısından bucağından kesildi ve topluma verilmek istenen mesajlara uygun hale getirildi ya da zaman içerisinde değişik kültür ve anlayışların etkisiyle manada tahribat hasıl oldu.

"Dinimizin ilk emri oku' dur"

Kaynakları tararken kimi zaman karşıma ilginç ve çoğu zaman da şaşırdığım kelime ve kavramlar çıkmaktadır. Genelde bunları ayrı bir dosyada not eder, yeni bulduklarımı da onlara eklerim. Bu şekilde alakalı alakasız 100-den fazla kelime dosyalarım arasında kendisine fazla geniş olmayan bir yer edinmiştir. Bunları paylaşmanın güzel ve yararlı olacağı düşüncesiyle birkaçını burada yayınlamayı düşündüm (1). Umarım, benim zevk ve keyf aldığım kadar, okurlar için de ilginç olur. Ayrıca, bu kelime ve tanımları hiçbir anlama çekmeden tarafsız biçimde değerlendirdiğimi de belirtmek isterim.

I. Türban

Tanzimat Fermanının sonrasında devleti olduğu kadar halkı da; sosyal, siyasi ve ekonomik olarak etkileyecek değişim rüzgarları esiyordu Osmanlı topraklarında. Söz konusu kadın olunca bu değişim kendisini daha iyi hissettiriyordu. Tanzimat öncesinin güzel kadın, güçlü ve sağlıklı anlamına gelirken; Tanzimat sonrasında ideal güzellik ölçülerine sahip olmak, modayı takip etmek, ilmin ve kültürün peşini bırakıp salon toplantılarının ‘gözbebeği’ olmak olarak nitelendiriliyordu. Ne var ki, gün gelip de Osmanlı kocaman bir ateş çemberinin içine düşünce Tanzimat’ın güzel kadınları mandacılığı savunurken… Güçlü, sabırlı, imanlı Anadolu kadınlarının düşleri ve dualarıyla bu bir ülkenin sınırları yeniden çizilecekti.

“Yüce Allah’a yemin ederim ki, asla köle olmayacağız!”
Aliya İzzetbegoviç

Asırlar önce sözün en kutlu meşalesini yaktı bir insan. Bu meşaleyi yürekleriyle taşıyan insanların, ışığı kaybetmemek ve alevlendirerek tüm dünyayı aydınlatmak için gösterdiği çabalar şüphesiz tarihte yerini aldı. Bu harlı külü ateş kılmaya vesile olup insanlığa öncülük etmek; hakikati gün yüzüne çıkarmak için ne savaşlar yapıldı, yuvalar dağıldı, çocuklar yetim ve öksüz bırakıldı. Öyle ki hakikat için zaman zaman anne-evlât, anne-baba, baba-oğul bile ayrıldı, birbirlerine karşı savaştı. Hz. Nuh, oğlu için gemiye binmeyip büyüklük tasladığı ve tufanda boğulduğu için üzüldüyse de bir şey değişmedi. Musab Bin Yasir, annesinin ölüm orucu tuttuğunda söylediği “Anne, saçlarının adedince canın olsa ve sen hepsini oğlunun tekrar atalarının dinine dönmesi için gözümün önünde versen, yine de dönmeyeceğim İslam’dan” sözü hala akıllarımızda. Yine Hz. Lut’un eşinin kâfirlerle antlaşma yapıp Hz. Lut’a ihanet ettiğini bildiriyor Kuran.

28 Şubat sürecinin dizayn ettiği siyaset sürecinde Milli Görüş Hareketi kendi içinde önemli ayrışmalar ortaya çıkardı. 1998’de kapatılan Refah Partisi yerine kurulan Fazilet Partisi beraberinde yeni açılımları yapma zorunluluğu doğurdu. Hareketin lideri Necmettin Erbakan ve parti kadrosuna konulan siyaset yasağı ve parti içinden yaşanan özeleştiri süreci yaşanacaktı. Ancak geleneksel yönetim anlayışı nedeniyle bu süreç ayrışma ile sonuçlanacaktı. Abdullah Gül ve Recep Tayyib Erdoğan’ın önderliğindeki çalışmalara parti içinden sert bir tavır ve kuşkulu bir yaklaşım sergilendi.

Osmanlının çözülüşü ile yeni Cumhuriyetin kuruluşu arasındaki geçiş döneminde milletimiz, tarihin balkonunda adeta mısır koçanı gibi asılı kalmıştı. Bu acılar, elemler, bunalımlar, buhranlar döneminde kendi içinde iyice sıkışıp kalmış adeta bir akıl tutulmasına yakalanmıştı. Derin ihanetlerin, sürgünlerin, bozgunların hatta medeniyet kırılmalarının yaşandığı bu dönemde milletimiz ruh olarak, mana olarak, tüm dinamikleriyle adeta presten geçirilmişti. Tarih yolculuğunda son derece alaboralı bir fırtına dönemi geçirmişti. İşte bu dönemde yapılan inkılâplar, yenilikler, zaman zaman idam ve sürgünlere varan baskılarla bu çileli dönemde milletimiz ne yapacağını da bilmeyecek çaresiz bir duruma girmişti artık. Çünkü bir sabah uyandıklarında eski ile yeniyi, dün ile bugünü birbirine bağlayan köprülerin atıldığını görmüşlerdi. Gece âlim olarak yatanlar sabah cahil olarak uyanmışlardı. Eskiden kutsal sayılan, çok önem verilen değerler artık ayağa düşmeye başlamıştı. Temel kavramlar, kurumlar, sistemler, düşünüşler artık kökten değiştirilmişti.