1992 yılında Fatih Malta’da mütevazı bir mekânda başlayan Mustafa İslâmoğlu’nun Tefsir Dersleri, bugün dünyanın dört bir yanından binlerce kişi tarafından izlenmekte, bir nev’i açık ve yaygın bir Medeniyet Üniversitesi işlevi görmekteydi. Tefsir Dersleri, geçtiğimiz hafta sonu İstanbul Gösteri Merkezinde yaklaşık 6 bin müdaviminin katılımıyla Hıtâmuhu Misk programında, Kuran’ın son suresi Nas Suresi’nin tefsiri ile sona erdi.

Batı’nın İslam serüveni ya çok “akıllıca”, ya da çok “zırvaca” görülmektedir. Bu iki sözcük biraz zorlayınca aynı kapının eşiğinde aynı anlamda da belirebilir. Akıl kadar, zırvalığın da sınırları henüz çizilememiştir. Zırvalık, akıl dışıdır; ama ilginç olan akıl da zırvalığın nazarında pek “akıllıca” değildir. Zırvalık olarak delilik tıbbi bir teşhisten öte, tıbbi bir karşı koymadır. Bir yok sayma ve bir tür illetsiz hastalıktır. Dünya henüz akıllıca ve akılca bir delinin mantık değerlerini çözmediği gibi, bir delinin de kendisini akıl yoluyla dışa vurmasına tanıklık etmiş değildir. Ama, akılın gereksinimlerinin de delice sonuçlara yol açtığını biliyoruz. Daha fazla akıllılık adına girişilen delilik oyunlarına değinmiyorum bile. İçinde yaşadığımız modern dünyanın yörüngesi de iki boyuta endekslidir: akılın tutulduğu veya kaybolduğu yerde delilik devreye girmektedir. Aslında bu akıl-delilik yazı-turası hep akıllıca fırlatılamktadır.

Zaten iyice eğrelti durduğum yerden doğrulup pencerenin kenarına iliştim. Hayalimde bir yabancı gibi durduğum şehre baktım. İçimde dikenli bir telle etrafı çevrilmiş tehlikeli bir bölge gibi duran yaralarım kanamaya başladı. Ama hiç acı duymuyordum. Hayat bir oyun mu? Ben bir oyuncu muyum yoksa diye, düşündüm? Ama içimde öyle sağlam bağlar var ki beni tüm benliğimle hayattan koparıp başka bir kimse de olmayan bir sevdanın toprağına bağlıyordu. Beni azgın suların sellerinden koruyan bir köprü gibiydi sevdam. İnsanlığın aşk tarihi kadar köklü, ruhlu, esaslı, esrarlı bir sevdaydı bu sevda.

İnsan yaşam ve kültürü her an yeni bir devinim içerisindedir. Hayatında kurumsallaşmalara gitmekte, kendini aşmaya çalışmakta, zamanın getirdiklerine cevap vermeye çalışmaktadır. Siyaset- ekonomi- kültür- ahlak gibi hayatı kuşatan her alanda farklı fikir ve algılayışlarla insanoğlu yoluna devam etmektedir. Her çağda insanın sorunlara verdiği cevaplar çeşitlenmekte, bu aşama aşama medeniyet düzleminde kendini ifade etmektedir.

İki coğrafyada – aslında sınır çizmek pek doğru değildir – halk’ın ve Şeytan alanının anlamına değineceğiz: Doğu’da ve Batı’da. Doğu derken, klasik Doğu’nu, Batı derken de çağdaş Batı’nı temel alacağız.

Doğu’da
Genceli Nizamî’nin Hamse’sinde yer alan ilk eser: Mahzenü’l-Esrar, yani Sırlar Hazinesi. Hikayelerin birinde haksızlığa uğrayan ihtiyar bir kadın, Sultan Sancar’ın eteğinden tutar ve ona, ibretamiz bir ders verir. Hikayede yansıtılan sahne o denli etkileyici ve büyüleyici ki, okur bir aşamadan sonra “sultan” ile “ihtiyar kadın”ın yerlerini karıştırıyor. Benzerine herhangi bir Avrupa edebiyatında rastlanmayacak bir buluşma. Doğu’da halk ile sultanı bir araya getiren şey adalet tutkusu ve arayışıdır. Yönetici ve idareci kadar halkın da tek ölçütü bu: adil olmak.

Biraz daha ölmeyeli
Ne çabuk da akşam oldu
Göğe yakın bir odada
Merhametle gülmeyeli
Bin yıllık bir zaman oldu
Çirkinleşmiş aynalarda

1.Şiir, Düşünme Edimi ve Gündelik Hayat

Şiir,gündelik hayata açıklık kazandırabilir.Şiir dediğimiz insan uğraşı,gündelik hayattan ayrı ve bağımsız bir oluşum süreci değil.Bir demirin halkaları gibi iç içe ve bütün.Parçalanmış bir şuurdan bütün bir şuura ulaşmak istiyorsak şiir uğraşına da bütüncül bakmalıyız.

Hayatın en büyük gerçeklerinden birisinin ölüm olduğunu söylemek yanlış olmasa gerek. Zira ölüm istesek de istemesek de bir gün gelip bizi bulacakdır. Bu ölümsüz gerçekden kurtulmanın tek yolu ölüm ötesi hayata inanmak ve ölümün bir mekan değiştirme, kendinden evvel giden ahbaplara kavuşma ve bir vuslat mekanı olarak bilmek ve inanmakdan geçer.

(otistik bir çocuğun yalın düşleri)

Öyle acıyarak bakmayın gözlerime ne olur
Kalbimin dehlizlerinde kaybolup gider sesiniz
İki yıldız arasına yapılmış bir samanyolu gibi
Hangi bilim adamı araştıracak boşluktaki dünyamı
Öyle bakmayın gözlerime ne olur
Sığmıyor artık yüreğime bu çığlık
Düşüncelerimin her kelimesi yoğun hüzün
Şehrin sokakları götürüyor beni uçuruma.

Tarihte kapitalist fikrin ilk örneğini Hz.Musa (a.s)'ın kavminden olan Karun'da görmekteyiz. Karun'a kavmi:'Bu kadar böbürlenme,Allah'ın sana ihsan ettiği malından yoksullara ver' dedikleri zaman onun cevabı şu olmuştur: Dedi ki:' Bu (mal) bana ancak bende olan ilim sayesinde verilmiştir'...

Kapitalizm temel olarak sermayenin üstün ve etkin egemenliğini ifade eder.Yine bir tanıma göre de;üretim ve dağıtım işlemlerinin özel mülk ilkelerine,özgür yaşamaya,çıkara dayandığı ve toplumun birbirleriyle çatışma halinde olmakla birlikte pazar mekanizmasıyla bağlı iki sınıfa ayrıldığı ekonomik sistemdir.